Marka, bir işletmenin mal veya hizmetlerinin diğerlerinden ayırt edilebilmesini sağlayan ve baskı yoluyla yayınlanabilen her türlü işarettir. Kişi adları dahil sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, renk kombinasyonları veya bütün bu işaretlerin kombinasyonları marka olabilecek işaretlerdir.
Marka Çeşitleri
Ticaret Markası
Hizmet Markası
Ticaret - Hizmet Markası
Marka Başvuru Çeşitleri
Marka Başvurusu
Ortak Marka Başvurusu
Garanti Marka Başvurusu
Marka Karar Kriterleri
TPE Markalar Dairesi Başkanlığı marka incelemesinde
kararlarda birlikteliği sağlamak amacıyla çeşitli aralıklarla güncelleştirilen
karar kriterlerini kullanmaktadır. Başvurularda ve itiraz aşamalarında
özellikle sorunlar yaşanmasına yol açan kimi konulardaki Markalar Dairesi
Başkanlığı karar kriterlerinin sınırlandırılmış içeriğine aşağıda yer
verilmektedir.
Değerlendirme kriterleri temel düzenlemeleri içermektedir; bu çerçevede
söz konusu ilkelerin her başvuru için uygulanacak standart kurallar olduğunu
söylemek doğru olmayacaktır. Her başvuru dosyasının kendisine ilişkin
birtakım farklılıklar içerdiği göz önüne alınarak; değerlendirme kriterlerinin
sadece temel noktaları vurguladığının altını çizmek yerinde olacaktır.
Kanun Hükmünde Kararnamenin 7nci maddesinde yer alan ret gerekçeleri arasında
bir öncelik sıralaması bulunmamaktadır. Kanun koyucunun 7nci maddede sıraladığı
gerekçelerin tamamı birbirinden bağımsızdır ve bu çerçevede ayırt edici
nitelikten yoksunluk gerekçesiyle reddedilen bir markanın, diğer bentler
çerçevesinde de reddedilmesi yerinde bir uygulamadır.
Sloganlar :
Ayırt edici niteliğinin bulunması şartı ile her türlü sözcük ve sözcük
gruplarının marka olma niteliği mevcuttur.
Sloganlar, yedinci maddenin diğer hükümleri yönünden tescile engel bir
durumun bulunmaması, sloganın üzerinde kullanılacağı mal veya hizmetler
için tanımlayıcı nitelikte olmaması, kalite bildirmemesi veya sloganın
esas unsurunun başka bir marka ile aynı ya da benzer olmaması hallerinde
ayırt edici niteliktedir.
Bununla birlikte, özellikle anlamları dikkate alındığında sloganların
da diğer ibareler gibi ayırt edici niteliği bulunmayabilir. Bu nedenle,
sloganlar için diğer ibarelerden farklı bir değerlendirme yapılmayacaktır.
Günlük yaşama girmiş ve herkes tarafından her gün kullanılır durumda olan
sloganlar veya bu nitelikteki terimler ayırt edici olarak değerlendirilmeyecektir.
Latin Karakterleri Dışındaki Karakterlerde Yapılmış Başvuruların Ayırt
Ediciliği:
Bu tarz başvurular (Çin, Japon, Arap, Kiril alfabesi, vb. ile yapılan
başvurular) ilke olarak ayırt edici ve yayınlanabilir niteliktedir. Başvuru
dilekçesinde ibarelerin Latin harflerine harf çevirisinin yapılması zorunlu
olduğundan, anlam araştırması yapabilme imkanı da uzmanlar açısından mevcuttur.
Bu çerçevede, KHK?nın diğer bentleri açısından bir ret durumunun söz konusu
olmaması halinde bu tip başvurular yayınlanacaktır.
Şekille birlikte yer alan aynı veya benzer ibareler:
Kelime + şekilden oluşan marka başvurularında, markanın ayırt edici unsuru
açısından yapılan değerlendirmelerde öncelik markanın kelime unsuruna
verilecektir.
?Şekil + Tam ticaret unvanının yazılması durumunda ise ticaret unvanının
ayırt edici unsuru göz önüne alınarak benzerlik değerlendirilmesi yapılacaktır.
Şekil Benzerlikleri
Şekil benzerliklerinde (tek başına şekil veya başka bir unsurla birlikte
şeklin markada yer alması durumu), mal/hizmet benzerliğinin de varolması
durumunda 7/1-(b) çerçevesinde ret prosedürü uygulanacaktır.
7/I (d) bendi değerlendirmesi
İlgili bent çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde tescili talep edilen
ibarenin (herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat
veya ticaret veya meslek grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan
işaret ve adlar) tescil edilebilir nitelikte olup olmadığı hususu ilişkili
olduğu sektör göz önünde bulundurularak değerlendirilecektir. İbare ile
tescili talep edilen mal ve hizmetler ilişkili ve söz konusu işaret ve
adlandırma ilgili sektörde herkes tarafından kullanılıyor ise başvuru
7/I (d ) bendi kapsamında reddedilecektir.
Bununla birlikte, tescili talep edilen bir meslek adının veya herkes tarafından
kullanılan bir işaret veya adlandırmanın tescili talep edilen mal veya
hizmetlerle herhangi bir ilgisinin bulunmaması halinde bu tür bir başvuru
ilgili bent gereğince reddedilmeyecektir.
Meslek adları ve unvanların değerlendirilmesinde kamu düzeni unsuru dikkate
alınarak meslek onurunu zedeleyici nitelikteki başvurular (mal ve hizmetler
dikkate alınarak) reddedilecektir.
7/I (f) bendi değerlendirmesi
Marka üzerinde herhangi bir mal/hizmet isminin yer alması durumunda, listede
7/1-(f) çerçevesinde herhangi bir kısıtlama yapılmayacaktır.
7/f çerçevesinde malın niteliğinden kaynaklanan ret, aşağıda belirtilen
durumlar ve benzerleri çerçevesinde uygulanacaktır:
- Niteliği itibarıyla tehlikeli ve sakıncalı ürünler açısından;
- Coğrafi kaynak bakımından yanıltıcı olabilecek markalarda;
- Ürünün ambalajı ile yapılan marka başvurularında ürünün ismine yer verilmesi
halinde mal listesinde yer alan diğer mallar için;
İl Adları
Türkiye?deki il adları tek başlarına tescil edilmeyecek ve il isimleri
7/a bendi çerçevesinde reddedilecektir. (Aydın, vb. gibi ayrı anlamları
olan il isimleri bu uygulamanın dışında tutulacaktır.)
İl adlarının yanına üretilen malın ya da hizmetin adı ya da mal veya hizmetin
sektörü geldiğinde de başvuru reddedilecektir. Ayrıca, il adının ticaret
unvanıyla birlikte yer aldığı başvurular da reddedilecektir.
İl isimlerinin yanına ayırt ediciliği sağlayacak bir unsurun gelmesi halinde
ise bu ibareler tescil edilebilir nitelikte görülecektir.
?ANKARA xxxxxxxxx ODASI?, ?İSTANBUL xxxxxxxxxxxx BİRLİĞİ?, gibi başvurularda
ise marka bütün olarak değerlendirilecektir.
İl adlarının ürünle özdeşleşmiş olduğu ya da belirli bir coğrafi kaynağa
gönderme yaptığı durumlarda ise başvurular 7/c kapsamında da değerlendirilecek
ve reddedilecektir.
Yabancı başkentler ve şehir adları
Yabancı başkentlerin, eyaletlerin, şehirlerin adları yalnızca meşhur,
bilinir oldukları ve doğrudan çağrışıma neden olabilecekleri mallar/hizmetler
için başvuruda bulunulması halinde reddedilecek, diğer her türlü başvuru
için tescil edilecektir.
Ülke adları
Yabancı ülke isimleri, genel ilke olarak üçüncü kişiler adına marka olarak
tescil edilmeyecektir.
Paris sözleşmesine üye ülke adları münhasıran yanında ayırt edici bir
unsur bulunmaksızın marka başvurusu olarak geldiğinde 7/I (g) bendi kapsamında
korunacaktır.
TÜRKİYE, TÜRK, TURKA, TURCA, TURC ibarelerine ilişkin değerlendirme
TÜRKİYE ibaresi esas unsur ve münhasıran marka olarak verilmeyecektir.
Ancak marka örneği üzerinde, marka vasfı oluşturmayacak şekilde markanın
yan unsuru olarak kullanılabilecektir.
Türk, Turco, Turca, Turka, Turkish ve Türk anlamına gelecek kelimeler
tek başına marka olarak verilmeyecekler, yanına gelen ibareyle birlikte
ayırt edici nitelik kazanacaklarsa reddedilmeyeceklerdir. Bu çerçevede,
mal/hizmet listesi de göz önüne alınarak, ilave edilecek ibarenin marka
olabilme özelliği çerçevesinde değerlendirme yapılacaktır.
EURO ibarelerine ilişkin değerlendirme
Bir üstteki paragrafla benzer değerlendirme yapılacaktır. Ancak, tek başına
?euro? ibaresi koruma altında olduğu için 7/1-(g) doğrultusunda da reddedilecektir.
Diğer taraftan, ?euro? kelimesinin yanına gelen diğer ibarenin ilgili
mal/hizmet sınıfları için marka olma özelliği varsa başvuru yayınlanacaktır.
Bu çerçevede, mal/hizmet listesi de göz önüne alınarak, ilave edilecek
ibarenin marka olabilme özelliği çerçevesinde değerlendirme yapılacaktır.
Türk Bayrağını içeren başvurulara ilişkin değerlendirme
Türk Bayrağını esas veya yan unsur olarak içeren hiçbir marka tescil edilmeyecektir
ve başvurular 7/1-(g) çerçevesinde reddedilecektir. Kanunen bayrağı kullanma
yetkisine sahip olan kuruluşların yaptığı başvurular ise yayınlanabilir.
Türkiye haritasını içeren başvurulara ilişkin değerlendirme
Türkiye Haritasını münhasıran veya esas unsur olarak içeren başvurular
reddedilecektir. Ancak, haritayı yan-yardımcı unsur olarak içeren başvurular
yayınlanabilir.
İnternet alan adları
İnternet üst seviye alan adlarını ön ek ve/veya son ek olarak içeren marka
başvurularında ?www.? ve ?.com? gibi ön ek ve son ekler yokmuş gibi değerlendirme
yapılacaktır. Diğer bir deyişle, bu tür ön ek ve son ekler olmadan ayırt
edici niteliği bulunmayan bir markaya bu tür ön ek ve son eklerin eklenmesi
ayırt edicilik katmamaktadır. Bu tür başvuruların ön ek ve son ekler yokmuş
gibi değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bazı Marka İşlemleri Gerçekleşme Süreleri
Talepler
Gerçekleşme Süresi
Marka Yenilemesi
15 Gün
Başvuru İşlemden kaldırma
5 Gün
Tescil Belgesi Düzenleme
1 Ay
Devir
15 Gün
Lisans kayıt, yenileme
15 Gün
Rehin İşlemi Kayıt
15 Gün
Unvan değişikliği
15 Gün
Adres değişikliği
15 Gün
Nevi değişikliği
5 Gün
Menşe Memleket belgesi
15 Gün
Marka sureti ve Sicil sureti
5 Gün
Terkin İptal
5 Gün
Yayına İtiraz
5 Gün
Karara İtiraz
3 Ay
Birleşme
15 Gün
Ön yazı
Aynı Gün
Alındı saatlı yazısı (Ön yazı)
3 Gün
Erken İnceleme
Hemen
Markaların Tanınmışlık Düzeyleri İle İlgili Esaslar Ve Uygulaması
Türk Patent Enstitüsü Markalar Dairesi Başkanlığı, 19.11.2003
tarih ve 25294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5000 sayılı
Türk Patent Enstitüsü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun madde 13 (d) bendi
uyarınca ?İlgili mevzuat hükümlerine göre, markaların tanınmışlık düzeyleri
ile ilgili esasların belirlenmesi ve uygulamaya konulması işlemlerini yapmak?
ile de görevlendirilmiştir. 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname madde 47 ve 48 uyarınca tüm Enstitü kararlarına karşı, bu karardan
zarar gören kişiler, Enstitü nezdinde itiraz edebileceği gibi Markaların Tanınmışlığına
ilişkin karar da itiraza açıktır.
Markalar Dairesi Başkanlığı, markanın halk tarafından tanınmışlık düzeyini,
markanın herkes tarafından bilinirliğini, markanın, malın potansiyel ve fiili
kullanıcılarının da ötesinde ulaşmış olduğu genel tanınmışlık düzeyini aşağıdaki
kriterler çerçevesinde değerlendirir.
1. Markanın tescilinin ve kullanımının süresi (markanın tarihçesi
hakkında ayrıntılı bilgi),
2. Markanın tescilinin ve kullanımının yayıldığı coğrafi alan
ve kapsam. (Yurt içi ve yurt dışı tesciller nelerdir?)
3. Markanın üzerinde kullanıldığı mal ve/veya hizmetin piyasadaki
yaygınlığı, pazar payı, yıllık satış miktarı nedir?
4. Markaya ilişkin promosyon çalışmalarının (özellikle de Türkiye'deki
promosyon çalışmalarının) özellikleri nelerdir? (Promosyonun süresi, devamlılığı,
yayıldığı coğrafi alan, kapsam, promosyona harcanan para, promosyonun niteliği
(TV reklamı, yerel gazete ilanı, sadece çocuk sahiplerine yönelik yapılan tanıtım
vs.)
5. Reklam niteliğinde olmayan ancak markanın tanıtımına faydalı
olabilecek nitelikte faaliyetler var mıdır? (Gazete, dergi, TV vb. medya organlarındaki
yayınlar, markalı ürünlerin fuarlarda teşhiri vb.)
6. Markanın tanınmışlığını gösteren bir mahkeme kararı var
mıdır veya marka sahibinin markasını koruma yolundaki etkin çabaları nelerdir?
(Tanınmışlık kararı dışında , verilmiş mahkeme kararları, halen devam etmekte
olan marka, haksız rekabet davaları, İtiraz sayıları vb.)
7. Marka ne derece orijinaldir, markanın ayırt edicilik niteliği
nedir?
8. Markanın tanınmışlığına ilişkin yapılmış kamuoyu araştırmaları
varsa bunların sonuçları.
9. Markanın sahibi firmaya ilişkin özellikler (firmanın büyüklüğü,
çalışan sayısı, ödenmiş sermayesi, cirosu, karı, yurt çapında ve yurt dışında
sahip olduğu dağıtım kanalları: şubeleri, bayilikleri, servis ağı, ödediği vergi,
ihraç miktarları, piyasasına hakimiyeti vs.),
10. Marka üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetle özdeşleşiyor
mu? Marka kelime veya şekil olarak görüldüğü anda refleks olarak belli bir ürünü
çağrıştırıyor mu? Marka üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetle ilgili olarak
belli bir kaliteye veya statüye işaret ediyor mu?
11. Markayı taşıyan ürüne veya marka sahibi firmaya ilişkin
olarak alınmış belgeler, ödüller (TSE, TSEK, ISO vb. kalite belgeleri, kalite
ödülü, çevre ödülü, mavi bayrak vs.) var mı?
12. Markayı taşıyan ürünlerin dağıtım kanalları (marka sahibi
firmanın kendine ait dağıtım kanallarının dışında) ve söz konusu ürünlerin ithalat
ve ihracat olanakları nelerdir'?
13. Eğer marka bir satışa konu olmuşsa, marka üzerinde kıymet
takdiri yapılmışsa markanın parasal değeri nedir? Markanın parasal değeri, marka
sahibinin yıllık bilançosunda gösterilmiş midir?
14. Marka tescillerinin kapsadığı mal ve/veya hizmet portföyünün
genişliği nedir? (örnek:sadece "gazozlar" için tescilli bir marka
ile, tüm elektronik eşyaları içine alan bir tescil.)
15. Marka halk nezdinde tanınan bir marka ise bu tanınmışlık
düzeyini ne kadar süredir korumaktadır?
16. Markanın tanınmışlığından ötürü, bu niteliğine yönelik
tecavüz fiilleri var mıdır? Marka üçüncü kişilerce taklit ediliyor mu? (Markaya
benzer başvuruların yoğunluğu, markanın piyasada haksız yere üçüncü kişilerce
kullanılıp kullanılmadığı vs.). Marka üçüncü kişilerce kullanılmakta ise bu
kullanım, şekil ve üzerinde yayıldığı coğrafi ve ticari alan itibariyle tanınmış
marka sahibine zarar veriyor mu?
17. Marka, üzerinde kullanıldığı mal veya hizmetin niteliği
itibariyle (Örnek:araba markası ile ciklet markası) veya potansiyel ve fiili
kullanıcı kitlesinin niteliği itibariyle (doktorlara yönelik bir ürün ile çocuklara
yönelik bir ürün markası) tecavüze açık mı, değil mi?
18. Yukarıda sayılanların ispatına yönelik olan veya bir markanın
tanınmış olduğunun ispatına yönelik her türlü belge.
MAKRO PATENT Marka ve Fikri Haklar Danışmanlık Organizasyon Ltd. Şti.